De noodzaak om Radicaal te veranderen

Naarmate wij ons grondiger realiseren hoe oneindig groot de schade is door neurotische conflicten aan de persoonlijkheid en het leven van de mens wordt aangericht, komt de stringente noodzaak er een principiële oplossing voor te vinden in een steeds helderder licht te staan.

Een radicale weg

Maar wanneer, naar we nu inzien, rationele besluiten, uitwijkmoeuvres noch pure wilskracht iets uithalen, hoe moet die oplossing er dan uitzien? Er is maar één weg: innerlijke conflicten kunnen slechts opgelost worden door de hele psychische instelling waar de conflicten uit voortkomen te veranderen.
Dat is een radicale en zware weg. Wie weet hoe moeilijk het is om wat dan ook in onszelf te veranderen, zal begrijpen waarom wij allemaal zo driftig op zoek zijn naar wegen die sneller tot het doel voeren.

Pseudo oplossingen

Misschien is dit de reden waarom patiënten – en niet alleen zij! – zo dikwijls vragen: is het niet voldoende als men het eigen basisconflict ziet? Het antwoord luidt onomwonden: neen. (…)
[Want] zolang deze situatie blijft bestaan, kan de neuroticus geen enkele van zijn, uit tactische noodzaak geboren, tegenstrijdige impulsen opgeven. Integendeel zelfs: de innerlijke noodzaak waaruit zij voortspruiten wordt in de loop van de neurotische ontwikkelijng steeds dwingender. Het feit dat de pseudo-oplossingen de problemen in zijn relaties met anderen en met zichzelf doen toenemen, betekent dat een echte oplossing hoe langer hoe onbereikbaarder wordt.

Er is maar één weg

Het doel van de therapie kan daarom slechts zijn de innerlijke situatie zelf te veranderen. De neuroticus moet geholpen worden zichzelf te hervinden, zich van zijn werkelijke gevoelens en verlangens bewust te worden, te beslissen waar hij waarde aan hecht en waaraan niet, en relaties met anderen op basis van zijn eigen gevoelens en overtuigingen aan te gaan.

Maar wanneer, naar we nu inzien, rationele besluiten, uitwijkmoeuvres noch pure wilskracht iets uithalen, hoe moet die oplossing er dan uitzien? Er is maar één weg: innerlijke conflicten kunnen slechts opgelost worden door de hele psychische instelling waar de conflicten uit voortkomen te veranderen.

​Innerlijke noodzaak

Dat is een radicale en zware weg. Wie weet hoe moeilijk het is om wat dan ook in onszelf te veranderen, zal begrijpen waarom wij allemaal zo driftig op zoek zijn naar wegen die sneller tot het doel voeren. Misschien is dit de reden waarom patiënten – en niet alleen zij! – zo dikwijls vragen: is het niet voldoende als men het eigen basisconflict ziet? Het antwoord luidt onomwonden: neen. (…)

[Want] zolang deze situatie blijft bestaan, kan de neuroticus geen enkele van zijn, uit tactische noodzaak geboren, tegenstrijdige impulsen opgeven. Integendeel zelfs: de innerlijke noodzaak waaruit zij voortspruiten wordt in de loop van de neurotische ontwikkelijng steeds dwingender. Het feit dat de pseudo-oplossingen de problemen in zijn relaties met anderen en met zichzelf doen toenemen, betekent dat een echte oplossing hoe langer hoe onbereikbaarder wordt.

​Geen toverkracht

Het doel van de therapie kan daarom slechts zijn de innerlijke situatie zelf te veranderen. De neuroticus moet geholpen worden zichzelf te hervinden, zich van zijn werkelijke gevoelens en verlangens bewust te worden, te beslissen waar hij waarde aan hecht en waaraan niet, en relaties met anderen op basis van zijn eigen gevoelens en overtuigingen aan te gaan. 

Als wij in staat waren dit door toverkracht te bereiken, zouden de conflicten verdreven worden zonder dat wij er een hand voor hoefden uit te steken. Maar toverkrachten bestaan niet en daarom dienen wij te weten welke stappen er ondernomen moeten worden om de gewenste verandering te bewerkstelligen. (Karen Horney, in Onze innerlijke conflicten)

Gepubliceerd op facebook door John Willemsen/NBN op 8 juni 2016